Napięcie bezpieczne - jest to największa cena napięcia roboczego czy też dotykowego, którego długotrwałe utrzymywanie się nie stanowi żadnego zagrożenia na rzecz życia bądź zdrowia człowieka w danych warunkach otoczenia. Teraz nauka zawodu “energia bezpieczne” został zastąpiony terminem “zasilanie dotykowe dopuszczalne (długotrwale)”.
Spis treści
//
Typy zagrożeń
Skutkami uszkodzeń instalacji bądź maszyn elektrycznych mogą być: udar prądem elektrycznym, ogień, oparzelina skóry, urzeczenie wzroku (wywołane intensywnym łukiem elektrycznym), intoksykacja wywołane powstaniem toksycznych spalin i oparów, itp.
Źródła zagrożeń
Z uwagi na wartości napięć elektrycznych źródłem największego zagrożenia jest net elektroenergetyczna, w tym armatura elektryczna. Lecz chociaż, potencjalnym zagrożeniem jest każde sprzęt, oszukaniec ewentualnie machina elektryczna znajdująca się przy napięciem przekraczającym wartości napięć dotykowych dopuszczalnych. W szczególnych przypadkach niebezpieczeństwo przypadkiem wypisać się chociażby na przestrzeni pracy z “bezpiecznymi” wartościami napięcia (np. obok uszkodzeniu innego urządzenia ewentualnie blisko zmianie warunków pracy).
Wartości napięć dotykowych dopuszczalnych
Przyjmuje się, że w normalnych warunkach oporność ciała ludzkiego ma koszt naokoło 1 kΩ. Przepływ prądu przemiennego o wartości w górę 50 mA zaczyna skutkować nieodwracalne uszkodzenia w organizmie ludzkim. Tak więc podobnie, z prawa Ohma wynika, że “bezpieczna” koszt napięcia to: 1 kΩ · 50 mA = 50 V. Z tego ponadto względu wyłączniki różnicowoprądowe typu AC (najpopularniejsze) są zbudowane racja, by wykluczać obszar w przypadku przekroczenia połowy znamionowej wartości prądu różnicowego (przeważnie równego 30mA) - gwarantuje to odpowiednią wrażliwość urządzenia równocześnie efektywnie zabezpieczając człowieka.
Prąd stały jest w ogóle mniej przeciwny aniżeli prąd przemienny, wskutek tego ponadto dopuszczalne są naokoło podwójnie większe wartości napięć dotykowych stałych aniżeli przemiennych.
W warunkach specjalnych (np. angaż w toku deszczu) następuje ubytek rezystancji układu człowiek-urządzenie, co rodzić przypadkiem eskalacja potencjalnego prądu, a w konsekwencji poważniejsze konsekwencje ewentualnego uszkodzenia izolacji elektrycznej. Tym samym również stosuje się dwukrotne ubytek wartości napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale (w porównaniu do warunków normalnych), co przedstawiono w sumie w tabeli poniżej.
Napięcie przemienne
Napięcie stałe
warunki normalne
50 V
120 V
warunki specjalne
25 V
60 V
Obrączkowanie praktyczne
Z uwagi na wydarzenie, że najniższą wartością napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale w powyższej tabeli jest 25V (w praktyce napięcia jest dozwolone potem obniżać do 12V AC i 30V DC), prąd o wysokości 24 V (a wówczas nieco niższe) jest uniwersalnie stosowane do przenośnych urządzeń zasilanych z sieci energetycznej - na skroś nie zaplanowany transformator separujący, jaki redukuje prąd sieciowe 230 V do wymaganych 24 V. Chociażby w urządzeniach zasilanych z baterii koszt napięcia zasilającego musi być pod granicy bezpieczeństwa. W ostatnich latach raz po raz popularniejsze stają się elektronarzędzia zasilane napięciem stałym 24VDC a poniekąd 36VDC wkrętarki akumulatorowe i młoty udarowe o dużej mocy uderzeniowej mierzonej w dżulach .
Dawniej w instalacjach elektrycznych samochodów i motocykli stosowano wielce niskie prąd 6 V, współcześnie jest to głównie 12 V. W przypadku dużych maszyn (autobusy, kombajny rolnicze, itp.) stosuje się również nieraz instalację o napięciu 24 V. Natomiast lecz w prototypach samochodów nowej generacji (bądź w samochodach elektrycznych) projektanci używają co chwila częściej układu bateryjnego o wartości 48 V. Z uwagi na faktyczny stan rzeczy, że najwyższe prąd panujące w takim układzie jest stale kilka-kilkanaście odsetki wyższe aniżeli podana koszt napięcia instalacji (np. na rzecz instalacji 12 V faktyczne energia przypuszczalnie sięgać co więcej naokoło 15 V), cena ta jest dobrana nie bez przyczyny racja, iżby najwyższa faktyczna koszt napięcia w życiu nie przekroczyła 60 V, alias najwyższego dopuszczalnego napięcia stałego (w warunkach specjalnych). Wyjście takie jest bezpieczne od porażeń elektrycznych. Mimo iż wartości napięć w instalacjach samochodowych nie wynikają z zagadnień bezpieczeństwa, dopiero co ze względów konstrukcyjnych.
Inne wartości napięć dotykowych dopuszczalnych
Jak podaje określenie za “energia bezpieczne” jest dozwolone potwierdzić takie, które powodując podłużny przepływ prądu nie powoduje uszkodzeń w organizmie - ma to obszar niemniej jednak przed chwilą i jedynie na rzecz określonych warunków pracy.
Przykładowo, ogromnie zaostrzone normy stosowane są na rzecz sprzętu medycznego, kto często ma infrastruktura wprost z ciałem pacjenta (bez pośrednictwa skóry, która wykazuje relatywnie wysoką oporność elektryczną). Tedy również, zasilanie bezpieczne na rzecz takich urządzeń jest o co niemiara niższe aniżeli koszt podana w tabeli do góry, a odpowiednie wartości są dobierane w związki od warunków pracy. Jest albowiem oczywistym, że inne wymagania będą stawiane elektrycznej golarce, a inne sprzętowi używanemu do operacji na otwartym sercu.
Przykładowe zagrożenia obok pracy przy “napięciem bezpiecznym”
Odpowiednio niskie energia (nie łudzić z energetycznym znaczeniem niskiego napięcia) zabezpiecza nim porażeniem, nie zabezpiecza jakkolwiek zanim innymi zagrożeniami. Na przykład, spięcie elektryczne występujące w sąsiedztwie dowolnym napięciu prawdopodobnie być potencjalnym zagrożeniem zarówno pożarowym, toksycznym gdy i optycznym (przez urzeczenie albo eksplozję). Również zatrudnienie narzędziem zasilanym z baterii przypadkiem ustanowić groźba - np. blisko nieuważnej pracy świder przypadkiem prześwidrować przewody instalacji sieciowej, o napięciu 230 V, co prawdopodobnie sprawić potencjalne ryzyko porażeniem.
Zabezpieczenia
W przypadku konieczności pracy z układem o napięciu wyższym aniżeli uznane za bezpieczne w danych warunkach, stosuje się specjalną garderoba ochronną, rękawice, but, itd. Ochrona takie prawdopodobnie być stosowane przed chwilą na rzecz napięć do 1 kV - do góry tej granicy warta indywidualna prawdopodobnie być stosowana właśnie w charakterze wyposażenie pomocniczy.
Jeśli nie jest możliwym stosowanie ochrony indywidualnej, w tamtym czasie stosuje się specjalne wybieg, które bądź zabezpieczają pracownika/użytkownika przedtem wystąpieniem niebezpiecznego napięcia dotykowego(podwójna samotność) lub także uniemożliwiają mowa napięcia dotykowego (np. przez rozlokowanie pracownika na platformie, na której panuje energia pracy, w pobliżu odłączonym jakimkolwiek uziemieniu - rozwiązania takie stosuje się do prac konserwacyjnych linii poniżej napięciem).
Zobacz też
- niskie napięcie
- napięcie dotykowe
- napięcie krokowe
- SELV
- PELV
- FELV
- Porażenie prądem elektrycznym
